VAR/VBW-studiemiddag over de rol van verwijtbaarheid bij terugvordering en invordering

Welke rol speelt verwijtbaarheid bij terugvordering en invordering van bestuursrechtelijke geldschulden?

De VAR organiseert samen met de Vereniging voor Belastingwetenschap (VBW) een studiebijeenkomst over de terugvordering en invordering van bestuursrechtelijke geldschulden.

Centraal staat de vraag in hoeverre de overheid, en in het verlengde daarvan de bestuursrechter, de verwijtbaarheid bij het ontstaan van een geldschuld zou moeten meewegen bij terugvorderings- en invorderingsbeslissingen. Deze vraag speelt zowel binnen het socialezekerheidsrecht als binnen het fiscale recht.

In het huidige bestuursrecht speelt verwijtbaarheid bij het ontstaan van een geldschuld doorgaans slechts een beperkte rol. Buiten het terrein van de punitieve sancties maakt het vaak weinig verschil waardoor een schuld is ontstaan. Of een belastingschuld bijvoorbeeld is ontstaan doordat iemand bewust informatie heeft achtergehouden, doordat een (inmiddels ex-)partner inkomsten heeft verzwegen, of doordat iemand zich in een moeilijke persoonlijke situatie bevond: de schuld moet in beginsel gewoon worden betaald.

Tegelijkertijd lijkt in de rechtspraak enige beweging zichtbaar. Zo houdt de Centrale Raad van Beroep bij de vraag of van terugvordering geheel of gedeeltelijk moet worden afgezien niet alleen rekening met de gevolgen, maar ook met de oorzaak. Daarbij kan onder meer rekening worden gehouden met het eigen aandeel van de uitkeringsinstantie en van de betrokkene in de ontstane situatie. Ook in de politiek groeit de aandacht voor dit onderwerp. In het initiatiefwetsvoorstel Wet maatwerk bij terugvordering wordt expliciet meer ruimte bepleit voor maatwerk en voor het meewegen van de mate van verwijtbaarheid van de betrokkene bij terugvorderingsbesluiten in de sociale zekerheid.

Tijdens deze bijeenkomst zal vanuit verschillende perspectieven worden gereflecteerd op deze ontwikkeling. Welke rol zou verwijtbaarheid moeten spelen bij een terugvorderings- of invorderingsbeslissing? Is het huidige stelsel te streng, of juist noodzakelijk voor een effectieve uitvoering? Welke ruimte heeft de bestuursrechter hierbij, of zou de bestuursrechter moeten hebben? Hoe spelen gewijzigde inzichten over responsief overheidshandelen en het burgerperspectief een rol in deze discussie?

Datum en locatie

Donderdag 1 oktober 2026

Leonardo Hotel Den Haag Babylon
Bezuidenhoutseweg 53, 2595 AA Den Haag
De locatie bevindt zich naast station Den Haag Centraal.

Programma

• 14.30 uur         Inloop
• 15.00 uur         Jasper Graaff (zelfstandig juridisch adviseur invordering en formeel belastingrecht)
• 15.30 uur         Willemijn Roozendaal (hoogleraar sociaal recht aan de VU)
• 16.00 uur         Pauze
• 16.20 uur         Hayde Zarkeshan (Belangenbehartiger voor belastingplichtigen en toeslaggerechtigden)
• 16.50 uur         Debat
• 17.30 uur         Afsluiting en borrel

Kosten

• VAR-leden: gratis
  Bent u nog geen lid? Als u zich nu aanmeldt als lid (€ 42,50 contributie per jaar, studenten € 25 per jaar), kunt u deze bijeenkomst gratis bezoeken.
• VBW-leden: gratis
• Niet-leden: € 75,00

Aanmelden

U kunt zich aanmelden door het aanmeldformulier in te vullen.
Bent u VBW-lid? Dan kunt u zich aanmelden via de VBW-website.

Deelnamecertificaten voor opleidingspunten

Voor deelnemers die de bijeenkomst willen opvoeren voor opleidingspunten (bijv. bij de NOvA), ligt er een handtekeningenlijst klaar. Indien deze lijst zowel voorafgaand aan als na afloop van de bijeenkomst is getekend, verstrekt de VAR een certificaat van deelname. Er worden geen certificaten voor gedeeltelijke aanwezigheid verstrekt. De VAR mag zelf geen punten toekennen aan bijeenkomsten.